Fréttir frá árinu 2012
Áætlun um stjórnsýsluúttektir 2013–15
Ríkisendurskoðun mun á næstu árum vinna fjölbreyttar stjórnsýsluúttektir og birta niðurstöður þeirra í áreiðanlegum, hlutlægum og aðgengilegum skýrslum. Á árinu 2013 er m.a. fyrirhugað að gera úttektir á árangri af mótvægisaðgerðum stjórnvalda 2008–10 vegna samdráttar í þorskveiðum, ávinningi af aukinni samvinnu stofnana sem sinna færniskertum einstaklingum, alþjóðasamningi um varnir gegn mengun frá skipum, Þjóðskrá og Matvælastofnun. [meira]
Marka þarf stefnu um málefni einstaklinga með skerta starfsgetu
Einstaklingsmiðuð starfsendurhæfing getur skilað þeim einstaklingum sem í hlut eiga, ríkissjóði og lífeyrissjóðum umtalsverðum fjárhagslegum ávinningi. Ríkisendurskoðun telur mikilvægt að auka stuðning við þá sem þurfa á slíkri endurhæfingu að halda. Þá þurfi stjórnvöld að marka heildstæða stefnu um málefni einstaklinga með skerta starfsgetu og efla samstarf sitt við aðila vinnumarkaðarins á þessu sviði. [meira]
Vinnubrögðin í samræmi við alþjóðlega viðurkennda staðla
Teymi sérfræðinga frá þremur löndum telur að vinnubrögð Ríkisendurskoðunar við stjórnsýsluendurskoðun séu í samræmi við alþjóðlega viðurkennda staðla. Afköst stjórnsýslusviðs stofnunarinnar séu mikil og starfsemi þess einkennist af krafti, metnaði og umbótavilja. Skýrslur stofnunarinnar séu læsilegar og skili stjórnsýslunni og Alþingi ávinningi. [meira]
Móta þarf skýra stefnu um framtíð dvalarheimila fyrir aldraða
Rýmum á dvalarheimilum fyrir aldraða hefur fækkað um helming á síðustu sex árum. Þetta er í samræmi við markmið stjórnvalda um að aldraðir eigi að geta búið heima sem lengst með viðeigandi stuðningi. Ríkisendurskoðun telur að stjórnvöld þurfi að móta skýra stefnu um framtíð dvalarheimila. Þá telur stofnunin að fjárframlög ríkisins til heimilanna eigi að einhverju leyti að ráðast af þjónustuþörf íbúanna til að tryggja að fé renni þangað sem þörfin er mest. [meira]
Niðurstöður fjárhagsendurskoðunar hjá ríkinu fyrir árið 2011
Í nýrri skýrslu Ríkisendurskoðunar er fjallað um framkvæmd og niðurstöður fjárhagsendurskoðunar hjá ríkinu fyrir árið 2011. Bent er á nokkur atriði sem betur mega fara í bókhaldi, reikningsskilum og fjármálastjórn ríkisins. [meira]
Samningur við Farice um óljós fjárframlög
Á árunum 2002‒11 veitti ríkissjóður Farice ehf., sem á og rekur sæstrengi milli Íslands og Evrópu, og forverum þess félags alls 4,2 milljarða króna framlög með ýmsum hætti. Jafnframt veitti hann þeim rúmlega 7 milljarða króna ábyrgðir vegna lántöku þeirra. Útlit er fyrir að ríkissjóður muni þurfa að taka á sig enn meiri skuldbindingar vegna þjónustusamnings við Farice en áætlað var við gerð hans fyrr á þessu ári.
Bílanefnd ríkisins verði lögð niður
Ríkisendurskoðun telur að bílanefnd ríkisins, sem hefur eftirlit með bifreiða- og akstursmálum stofnana, sé óþörf. Leggja beri nefndina niður. Kaup stofnana á bifreiðum eigi að vera samkvæmt rammasamningum, líkt og önnur innkaup þeirra á vöru og þjónustu. [meira]
Athugasemd vegna umfjöllunar um aðkomu Ríkisendurskoðunar að málefnum Eirar
Vegna opinberrar umfjöllunar um aðkomu Ríkisendurskoðunar að málefnum hjúkrunarheimilisins Eirar vill stofnunin koma eftirfarandi upplýsingum á framfæri. [meira]
Ráðuneytin þurfa að efla eftirlit sitt með skuldamálum stofnana
Heildarskuldir ríkisstofnana námu rúmum 20 milljörðum króna í lok síðasta árs og höfðu þá vaxið um 45% á fjórum árum. Eftirliti ráðuneyta með skuldamálum stofnana er mjög ábótavant að mati Ríkisendurskoðunar. Stofnunin hvetur fjármála- og efnahagsráðuneytið til að stuðla að því að úr þessu verði bætt. [meira]
Afkoma ríkissjóðs um mitt ár betri en ráð var fyrir gert
Afkoma ríkissjóðs á miðju ári 2012 var nokkru betri en reiknað var með í fjárlögum. Hins vegar eru horfur á að afkoman á árinu öllu verði um 2 milljörðum króna lakari en fjárlög gerðu ráð fyrir. Ríkisendurskoðun telur mikilvægt að gripið verði til aðgerða til að koma í veg fyrir að erfið rekstrarstaða nokkurra stofnana verði enn erfiðari. Þá telur stofnunin að taka þurfi afstöðu til þess hvernig fara eigi með uppsafnaðan halla sem nokkrar stofnanir glíma við. [meira]
Greinargerð um bótauppgjör við starfsmann utanríkisráðuneytisins
Utanríkisráðuneytið hefur breytt reglum um tryggingar búslóða starfsmanna sinna í kjölfar tjóns sem varð á búslóð sendiráðunautar við flutning hennar milli landa árið 2011. Ríkisendurskoðun telur að þessar breytingar séu til bóta. [meira]
Ófullnægjandi áætlanagerð við kaup og innleiðingu á Orra
Ríkisendurskoðun telur að áætlanagerð vegna kaupa og innleiðingar á nýju fjárhags- og mannauðskerfi fyrir ríkið (Orra) hafi verið ábótavant. Bæði var innleiðingartími vanáætlaður sem og stofnkostnaður kerfisins. Þá var heildarkostnaður þess ekki metinn. Ríkisendurskoðun beinir því til stjórnvalda að standa framvegis betur að málum við kaup og innleiðingu hugbúnaðar. Skýrsla stofnunarinnar um málið byggir að hluta til á sömu gögnum og ófullkomin skýrsludrög frá árinu 2009 en hefur verið unnin algjörlega frá grunni á þremur vikum. [meira]
Bæta þarf áætlun sértekna
Ríkisendurskoðun telur að bæta þurfi áætlun sértekna stofnana í fjárlögum enda séu slíkar tekjur iðulega vanáætlaðar þar. Rekstraráætlanir gefi oft réttari mynd af sértekjum en verulega skorti á að allar slíkar áætlanir séu færðar í bókhaldskerfi ríkisins. Enn fremur þurfi að breyta færslu sértekna vegna innbyrðis viðskipta stofnana svo að bókhaldið gefi skýrari mynd af rekstri A-hluta ríkissjóðs. [meira]
Lítið hefur miðað við að bæta innheimtu dómsekta
Ríkisendurskoðun lýsir áhyggjum af því hve illa gengur að innheimta dómsektir vegna skattalagabrota hér á landi. Í þessu efni hefur lítið miðað á síðustu árum. Stofnunin telur að rýmka eigi heimildir stjórnvalda til innheimtuaðgerða en takmarka möguleika einstaklinga á að fullnusta sekt sína með samfélagsþjónustu. [meira]
15 skýrslur í vinnslu
Um þessar mundir eru 15 skýrslur í vinnslu hjá Ríkisendurskoðun. Frá ársbyrjun 2007 hafa samtals átta formlegar skýrslubeiðnir borist stofnuninni frá Alþingi. Einni var hafnað en af hinum sjö hefur öllum nema einni verið svarað með fullbúinni skýrslu. Af samtals 84 skýrslum og sjálfstæðum ábendingum sem Ríkisendurskoðun hefur sent Alþingi frá ársbyrjun 2010 hafa þingnefndir sent frá sér skrifleg álit um 24. [meira]
Hugsanleg brot á upplýsingaskyldu líklega fyrnd
Hugsanleg brot frambjóðenda sem tóku þátt í prófkjöri vegna sveitarstjórnarkosninganna 2010 á lögbundinni upplýsingaskyldu eru að öllum líkindum fyrnd. Þetta má lesa út úr bréfi ríkissaksóknara til ríkisendurskoðanda. [meira]
10 stjórnmálasamtök skiluðu reikningum fyrir 2011 á réttum tíma
10 stjórnmálasamtök höfðu skilað ársreikningum sínum fyrir árið 2011 til Ríkisendurskoðunar þegar lögbundinn skilafrestur rann út hinn 1. október sl. [meira]
Leiðrétting vegna fréttar um upplýsingaskil stjórnmálasamtaka
Í frétt RÚV í gærkvöldi kom fram að stjórnmálasamtökin Fólkið í bænum, sem buðu fram í Garðabæ í síðustu sveitarstjórnarkosningum undir listabókstafnum „m“, hefðu enn ekki skilað fjárhagsuppgjöri fyrir árið 2010 til Ríkisendurskoðunar. Þetta er ekki rétt enda skiluðu þessi samtök uppgjöri sínu til stofnunarinnar hinn 31. október 2011. Villan var vegna misskilnings starfsmanns Ríkisendurskoðunar. Hlutaðeigandi eru beðnir afsökunar á mistökunum.
Ríkisendurskoðun útvistar verkefnum
Ríkisendurskoðun keypti endurskoðunarþjónustu og aðra þjónustu af fjórum stærstu endurskoðunarfyrirtækjum landsins fyrir samtals um 260 milljónir króna á tímabilinu 2004–2011. Nýlega efndi stofnunin til örútboðs á hluta þessara verkefna og rennur frestur til að skila tilboðum út hinn 23. október nk. [meira]
Yfirlýsing frá ríkisendurskoðanda: Dylgjum vísað á bug
Í umfjöllun fjölmiðla að undanförnu hefur verið gefið í skyn að fjölskyldutengsl mín við annars vegar fyrrverandi starfsmann Skýrr og hins vegar núverandi starfsmann fjármálaráðuneytisins hafi eitthvað með það að gera að dregist hefur að ljúka úttekt Ríkisendurskoðunar varðandi fjárhagsupplýsingakerfi ríkisins. Ég vísa þessum dylgjum algerlega á bug. [meira]
Yfirlýsing frá Ríkisendurskoðun
Vegna umfjöllunar sjónvarpsþáttarins Kastljóss fyrr í kvöld um óbirt vinnuplagg Ríkisendurskoðunar sem varðar kaup á fjárhagsupplýsingakerfi fyrir ríkið, vill stofnunin koma eftirfarandi upplýsingum á framfæri. [meira]
Taka þarf á rekstrarvanda HSA
Vinna þarf á uppsöfnuðum halla Heilbrigðisstofnunar Austurlands (HSA) og tryggja að rekstur hennar rúmist innan fjárheimilda. Þá verður velferðarráðuneytið að sjá til þess að HSA og aðrar stofnanir sem undir það heyra fjármagni ekki rekstur sinn með yfirdráttarlánum, enda er slíkt með öllu óheimilt samkvæmt reglum. [meira]
Athugasemd vegna fjölmiðlaumræðu
Vegna umfjöllunar í fjölmiðlum um eftirlit Ríkisendurskoðunar með fjárreiðum stjórnmálasamtaka vill stofnunin koma eftirfarandi upplýsingum á framfæri.
Könnun á bókhaldi Þorláksbúðarfélagsins gefur ekki tilefni til athugasemda
Í bréfi Ríkisendurskoðunar til forseta Alþingis kemur fram að könnun á bókhaldi og reikningum Þorláksbúðarfélagsins fyrir árin 2008–11 gefi ekki tilefni til athugasemda. Aftur á móti telur Ríkisendurskoðun nokkra óvissu ríkja um núverandi fjárhagsstöðu félagsins og hvenær byggingu Þorláksbúðar í Skálholti muni ljúka. [meira]
Skýrsla um fyrirgreiðslu ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir eftir hrun
Í nýrri skýrslu Ríkisendurskoðunar er fjallað um fyrirgreiðslu ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins haustið 2008. Hér er m.a. um að ræða framlög, ábyrgðir og lánveitingar til banka og sparisjóða og fleiri aðila. Skýrslan var unnin að beiðni forsætisnefndar Alþingis. [meira]
Mótuð verði stefna um málefni safna og fjárveitingar til þeirra
Af alls níu ábendingum í skýrslu Ríkisendurskoðunar um safnamál frá árinu 2009 áréttar Ríkisendurskoðun tvær. Stofnunin hvetur mennta- og menningarmálaráðuneyti til að móta skýra heildarstefnu í málefnum safna og stefnu um fjárveitingar til þeirra. [meira]
Ábendingar er varða verkefni Landhelgisgæslunnar erlendis
Ríkisendurskoðun telur að kveða þurfi skýrar að orði um það í lögum en nú er að Landhelgisgæslu Íslands sé heimilt að taka að sér verkefni fyrir erlenda aðila. Innanríkisráðuneytið þurfi að fylgjast með því að umsvif stofnunarinnar erlendis komi ekki í veg fyrir að hún geti sinnt lögbundnu hlutverki sínu hér við land. [meira]
Stefnt að því að eiginfjárstaða Ábyrgðasjóðs launa verði jákvæð í árslok 2013
Ríkisendurskoðun hvetur stjórn Ábyrgðasjóðs launa til að fylgja því eftir að rekstur sjóðsins skili afgangi svo takast megi að snúa við neikvæðri eiginfjárhagsstöðu hans, eins og stefnt er að. Ekkert kom fram í athugun Ríkisendurskoðunar sem bendir til þess að sjóðurinn fari ekki að lögum og reglum við afgreiðslu mála. [meira]
Fella ber frumgreinanám að almennu framhaldsskólanámi
Frumgreinanám íslenskra skóla er í eðli sínu framhaldsskólanám sem ríkið kostar að stærstum hluta. Það lýtur þó hvorki lögum um framhaldsskóla né yfirstjórn menntayfirvalda. Ríkisendurskoðun telur að fella eigi námið að almennu framhaldsskólanámi og veita mennta- og menningar- málaráðuneyti ábyrgð á stefnumótun, stuðningi og eftirliti með því. [meira]
Finna þarf rekstri Lyfjastofnunar eðlilegan farveg
Ríkisendurskoðun telur áhyggjuefni hversu illa gengur að halda rekstri Lyfjastofnunar innan þess ramma sem Alþingi ákveður í fjárlögum. Lyfjastofnun og velferðarráðuneytið þurfi að tryggja að rekstur stofnunarinnar sé í samræmi við þá ákvörðun. Þá sé brýnt að vinna á uppsöfnuðum halla hennar frá fyrri árum með því að heimila henni að nýta bundið eigið fé sitt. Að mati Ríkisendurskoðunar þjónar engum tilgangi að láta hallann hvíla á stofnuninni sé ekki talið raunhæft að hún greiði hann upp. [meira]
Fjárlaganefnd kalli ráðherra fyrir vegna vanda stofnana með verulegan uppsafnaðan halla
Ríkisendurskoðun telur að taka verði á vanda stofnana sem sitja uppi með verulegan uppsafnaðan rekstrarhalla frá fyrri árum. Að mati stofnunarinnar þjónar engum tilgangi að láta slíkan halla hvíla á stofnunum ef ekki er talið raunhæft að ætla að þær muni geta greitt hann upp. [meira]
Skýrsla um starfsemi Ríkisendurskoðunar árið 2011
Út er komin ársskýrsla Ríkisendurskoðunar fyrir árið 2011 þar sem gerð er grein fyrir starfsemi stofnunarinnar og helstu niðurstöðum endurskoðunar og athugana hennar á síðasta ári. [meira]
Eftirfylgni með skýrslu um útflutningsaðstoð og landkynningu
Allar ábendingar í skýrslu um útflutningsaðstoð og landkynningu frá árinu 2009 hafa komið til framkvæmda nema tvær. Ríkisendurskoðun fellur frá annarri þeirra en ítrekar hina.
Auka þarf gagnsæi rannsóknarframlaga til háskóla og eftirlit með nýtingu þeirra
Ríkisendurskoðun telur að yfirvöld menntamála þurfi að skilgreina betur opinber framlög til rannsókna í háskólum til að bæta yfirsýn um þau. Einnig þurfi þau að efla eftirlit með nýtingu framlaganna og samræma mat á gæðum og árangri rannsókna. Þá þurfi yfirvöld að fylgja betur en þau gera nú stefnu Vísinda- og tækniráðs í málaflokknum og endurskoða fyrirkomulag opinberra fjárveitinga til háskóla. [meira]
Helstu niðurstöður úttektar á skuldbindandi samningum ráðuneytanna
Í samtals átta skýrslum hefur Ríkisendurskoðun hvatt ráðuneytin til að bæta umsýslu og eftirlit með skuldbindandi samningum við samtök, einkaaðila og sveitarfélög. Viðbrögð ráðuneytanna hafa almennt verið jákvæð. [meira]
Fóðursjóður verði lagður niður
Ríkisendurskoðun telur að núverandi starfsemi Fóðursjóðs sé dæmi um óþarfa stjórnsýslu. Óverulegar tekjur renna í sjóðinn þar sem fóðurtollar hafa í reynd verið afnumdir. Að mati stofnunarinnar ber að leggja sjóðinn niður. [meira]
Taka verður á fjárhagsvanda Landbúnaðarháskólans
Stjórnendum Landbúnaðarháskóla Íslands hefur ekki tekist að láta enda ná saman í rekstrinum og skuldir hans eru miklar. Ríkisendurskoðun hvetur stjórnendur og yfirvöld menntamála til að taka á þessum vanda. Jafnframt minnir stofnunin á að forstöðumenn ríkisstofnana bera samkvæmt lögum ábyrgð á því að starfsemi þeirra sé í samræmi við fjárheimildir. [meira]
Skýrsla um skuldbindandi samninga utanríkisráðuneytisins
Utanríkisráðuneytið fylgir föstu verklagi við eftirlit með samningum sem það hefur gert við aðila utan ríkisins. Hins vegar þarf ráðuneytið að skjalfesta verklagsreglur vegna samningamála, samræma ákvæði samninga og tengja greiðslur við markmið, frammistöðu eða framvindu verkefna. [meira]
Fjárveitingar til hjúkrunarheimila drógust saman að raungildi
Opinberar fjárveitingar til hjúkrunarheimila drógust saman að raungildi milli áranna 2008 og 2010. Þrátt fyrir þetta tókst heimilunum almennt betur að laga rekstur sinn að tekjum seinna árið en hið fyrra. Tölur sem Ríkisendurskoðun kannaði benda ekki til þess að þjónusta við íbúa hafi verið skert á tímabilinu. [meira]
Misbrestur á því að stofnanir skili rekstraráætlunum innan tímamarka
Ríkisendurskoðun telur mikilvægt að ríkisstofnanir virði tímafrest sem gildir um skil á rekstraráætlunum til ráðuneyta. Tryggja þurfi að allar áætlanir séu skráðar inn í bókhaldskerfi ríkisins um leið og þær hafa hlotið samþykki. Þá sé brýnt að ráðuneytin samþykki ekki rekstraráætlanir sem ekki rúmast innan fjárheimilda. [meira]
Skýrsla um skuldbindandi samninga umhverfisráðuneytisins
Umhverfisráðuneytið þarf að tryggja að eftirlit þess með framkvæmd skuldbindandi samninga, sem það hefur gert við aðila utan ríkisins, sé að fullu í samræmi við ákvæði þeirra. Þá þarf ráðuneytið að tengja greiðslur til viðsemjenda við frammistöðu þeirra og bæta yfirferð upplýsinga sem frá þeim berast. [meira]
Sjötta skýrslan um samningamál einstakra ráðuneyta
Mennta- og menningarmálaráðuneytið hefur gert fjölmarga samninga við aðila utan ríkisins um að þeir taki að sér verkefni gegn greiðslum úr ríkissjóði. Ríkisendurskoðun telur að bæta þurfi eftirlit með framkvæmd þessara samninga sem og ýmislegt annað sem tengist umsýslu þeirra. Ráðuneytið vinnur að endurbótum á samningamálum sínum. [meira]
Þarf að efla eftirlit sitt með framkvæmd skuldbindandi samninga
Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneytið þarf að efla eftirlit sitt með framkvæmd skuldbindandi samninga sem það hefur gert við aðila utan ríkisins, samræma ákvæði þeirra og skjalfesta verklagsreglur vegna samningamála. [meira]
Taka þarf af skarið um framtíð Náttúruminjasafnsins
Ríkisendurskoðun telur að Náttúruminjasafn Íslands uppfylli ekki lögbundndar skyldur sínar sem safn og höfuðsafn. Stjórnvöld þurfi að ákveða hvernig haga eigi starfseminni til framtíðar og móta skýra stefnu um hana. Annaðhvort verði safnið eflt sem sérstök stofnun eða sameinað annarri stofnun. [meira]
Ýmis álitaefni uppi um meðferð fjárhagslegra skuldbindinga í fjárlögum og ríkisreikningi
Ríkisendurskoðun telur að fást þurfi niðurstaða um hvort breyta eigi umfjöllun um tilteknar fjárhagslegar skuldbindingar ríkissjóðs í fjárlögum og ríkisreikningi. Hér er átt við skuldbindingar vegna verk-, leigu- og þjónustusamninga sem gerðir eru til langs tíma, lífeyrisskuldbindingar og skuldbindingar sem tengjast einkaframkvæmdum og styrkveitingum. [meira]
Engin ábending vegna skuldbindandi samnings forsætisráðuneytisins
Forsætisráðuneytið hefur í meginatriðum sinnt eftirliti og eftirfylgni með þjónustusamningi sínum við Vesturfarasetrið á Hofsósi í samræmi við ákvæði hans. Samningur þessi rann út í árslok 2011 jafnframt því sem forræði í málefnum setursins fluttist til mennta- og menningarmálaráðuneytisins. Það mun því héðan í frá annast samningsgerð við setrið og endurnýjun þjónustusamnings. Af þessum sökum sér Ríkisendurskoðun ekki ástæðu til að beina ábendingum vegna samningamála til forsætisráðuneytisins. [meira]
Innanríkisráðuneytið hefur nokkuð góða yfirsýn um skuldbindandi samninga
Innanríkisráðuneytið og undirstofnanir þess hafa gert allmarga saminga við aðila utan ríkisins um að þeir taki að sér verkefni gegn greiðslum úr ríkissjóði. Ríkisendurskoðun telur að ráðuneytið hafi nokkuð góða yfirsýn um þessa samninga en að efla þurfi eftirlit með framkvæmd þeirra. [meira]
Stefna Ríkisendurskoðunar 2012–2015
Samkvæmt stefnu Ríkisendurskoðunar fyrir tímabilið 2012–2015 vill stofnunin njóta trausts Alþingis, stjórnvalda og almennings. Þessu markmiði hyggst hún m.a. ná með því að veita stjórnvöldum virkt aðhald, ástunda fagleg vinnubrögð og veita áreiðanlegar og óhlutdrægar upplýsingar um starfsemi ríkisins. [meira]