- Mismunandi sjónarhorn í stjórnsýsluúttektum (smellið á myndina til að stækka hana).
Ríkisendurskoðun kannar meðferð og nýtingu almannafjár og bendir á leiðir til að bæta þessa þætti. Verkefnið kallast stjórnsýsluendurskoðun og er í raun mat á frammistöðu stofnana og annarra aðila sem nýta skattfé.
Stjórnsýsluendurskoðun (e. performance audit / d. forvaltningsrevision) er eitt meginverkefni ríkisendurskoðana hvarvetna í heiminum. Litið er á þessa starfsemi sem mikilvægan þátt í eftirliti löggjafarvaldsins með framkvæmdarvaldinu. Að baki býr hugmyndin um að stjórnvöld í lýðræðisríki eigi að svara fyrir athafnir sínar gagnvart almenningi eða fulltrúum hans. Til að slíkt fyrirsvar (e. accountability) sé mögulegt þurfa að liggja fyrir upplýsingar um athafnir stjórnvalda á hverjum tíma, þ.m.t. um meðferð og nýtingu fjármuna. Stjórnsýsluendurskoðun er ein leið til að afla þeirra.
Stjórnsýsluendurskoðun er í raun ein tegund frammistöðumats, þ.e. felst í almennri greiningu á því hvernig stofnunum og öðrum rekstraraðilum gengur að sinna lögbundnum verkefnum. Mat á frammistöðu getur tekið til hagsýni, þ.e. til verðs og gæða þeirra aðfanga sem þarf til tiltekinnar starfsemi, skilvirkni, þ.e. hlutfallsins milli aðfanga og framleiddra eininga, eða árangurs, þ.e. hvort eða að hvaða leyti markmið starfseminnar hafa náðst (sjá einnig 9. gr. laga um Ríkisendurskoðun og lögskýringargögn).
Stjórnsýsluúttektir fela ekki einungis í sér mat á framangreindum þáttum heldur einnig ábendingar um hugsanlegar úrbætur. Þá er iðulega horft til breytinga á skipulagi, stjórnun og starfsaðferðum þeirra sem koma að verkefnunum, hvort sem um er að ræða ráðuneyti, stofnanir eða aðra. Margvíslegum aðferðum er beitt í úttektum og er m.a. leitað í smiðju rekstrar- og stjórnunarfræða og félagsvísinda. Ríkisendurskoðun hagar stjórnsýsluendurskoðun sinni í samræmi við lög, staðla Alþjóðasamtaka ríkisendurskoðana (INTOSAI) og leiðbeininga sem byggja á þeim.
Við mat á frammistöðu stofnana byggir Ríkisendurskoðun oft á einhvers konar samanburði, bæði innlendum og erlendum, og er þá ýmist horft til annarra stofnana, fyrri ára eða viðurkenndra mælikvarða. Skýrslurnar veita því ekki aðeins sértækar upplýsingar um frammistöðu tiltekinna stofnana heldur einnig um stöðu þeirra innan þess málaflokks sem þær tilheyra eða jafnvel um stöðu tiltekins málaflokks í heild sinni.
Stjórnsýsluúttektir Ríkisendurskoðunar eru jafnan sendar Alþingi og birtar opinberlega. Stofnunin leitast við að vekja athygli fjölmiðla og almennings á niðurstöðum stjórnsýsluúttekta í samræmi við upplýsingastefnu sína.
Samkvæmt 9. gr. laga um Ríkisendurskoðun getur stofnunin gert stjórnsýsluúttektir hjá öllum þeim aðilum sem fjármagna starfsemi sína með ríkisfé, ríkið á að hálfu eða meira eða njóta framlaga úr ríkissjóði vegna þjónustu sem þeir veita. Nokkur hluti úttektanna er jafnan saminn að beiðni forsætisnefndar Alþingis, einstakra ráðuneyta eða ríkisstofnana. Aðrar eru unnar að frumkvæði Ríkisendurskoðunar og viðfangsefnin þá m.a. valin út frá fjárhagslegu umfangi þeirra, áhættumati, svigrúmi til úrbóta og fyrri úttektum stofnunarinnar.
Starfsáætlun stjórnsýslusviðs 2010–12
Vinnuferli stjórnsýsluúttekta hjá Ríkisendurskoðun
Þróun stjórnsýsluendurskoðunar hjá Ríkisendurskoðun 1987–2007